Tegenwoordig blijkt uit onderzoek dat veel peuters meer dan 1 uur per dag op smartphones of tablets zitten — en sommigen zelfs drie uur of langer! 😳 Dat soort cijfers schrikken mij echt wakker, zeker als ouder. Hoeveel schermtijd is eigenlijk gezond voor peuters? Welke apps zijn écht verantwoord? En hoe vinden we als gezin een realistische aanpak van schermgebruik?
In deze blog lees je wat experts aanraden voor peuters, welke schermmomenten wél goed zijn, én hoe wij het aanpakken in ons gezin. 🌿📱
In dit blog lees je
Bewaar dit blog over schermtijd voor peuters op Pinterest:
Kan schermtijd voor peuters kwaad?
Af en toe laat ik mijn dochter even alleen met haar ‘eigen kindersmartphone’ (dit leg ik verderop uit). Ze kan dan in een veilige omgeving even rustig haar ding doen, terwijl ik me op het huishouden kan storten of het avondeten kan maken.
Het blijkt dat steeds meer ouders hun kind zelfstandig de smartphone, kindertablet of televisie laten kijken. Vooral op momenten dat kinderen extra aandacht vragen, druk zijn of minder handelbaar zijn, is een beeldscherm als oppas erg handig.
Op zich zijn smartphones, tablets en televisie niet gevaarlijk voor jonge kinderen. Maar als jonge kinderen er teveel tijd mee doorbrengen, kan het wel ten koste gaan van andere aspecten van een gezonde ontwikkeling.
Effecten van schermtijd op jonge kinderen
Het wordt echter aangeraden om schermtijd bij peuters zoveel mogelijk te beperken, omdat:
- de kans groter is dat ze zich minder snel ontwikkelen. Uit onderzoek is gebleken dat het een negatieve invloed kan hebben op o.a. het spraakvermogen, leervermogen en het vermogen om zich te focussen. Nu en in de toekomst.
- ze later kans hebben op sociaal-emotionele problemen. Uit onderzoek is gebleken dat ze op latere leeftijd meer moeite hebben met o.a. geduld hebben, vriendschappen onderhouden en goed omgaan met gevoelens en gedachtes.
- jonge kinderen het verschil tussen realiteit en fictie nog niet goed kunnen inschatten. Zo duikt mijn eigen dochter achter de bank als ze iets ziet wat ze spannend vindt, terwijl ik als ouder wel doorheb dat het niet echt is. Ook zou het hierdoor (irreële) angsten en nachtmerries kunnen veroorzaken bij jonge kinderen.
- je lastig gedrag juist in de hand werkt. Beeldschermen kunnen verslavend zijn en je kind kan gaan drammen om extra beeldschermtijd
- het de (vertrouwens)band met de ouders kan verslechteren door (te) weinig contact
“Juist voor heel jonge kinderen is het heel belangrijk dat ze veel direct oogcontact met hun ouders hebben. Hierdoor groeit de hechting en het vertrouwen met de ouder. Als dit op jonge leeftijd niet goed ontwikkelt, dan is dit op latere leeftijd moeilijk te herstellen.
Daarom heeft knuffelen, praten, liedjes zingen, spelletjes spelen en ander soort van direct contact altijd de voorkeur boven schermtijd.”
aldus Professor Dian de Vries in het boek De Schermwijzer.
Kan schermtijd ook leerzaam zijn?
Amerikaanse kinderartsen adviseren om kinderen tot 3 jaar niet zelfstandig beeldschermen te laten gebruiken, omdat uit onderzoek is gebleken dat deze jonge kinderen veel meer moeite hebben om filmpjes te kunnen volgen, het verschil tussen realiteit en fictie te onderscheiden en wat ze zien in het echt na te doen. De onderzoekers noemen dit effect het video-deficit.
Bovendien leren peuters in de ‘gewone wereld’ nou eenmaal sneller en meer dan via een scherm.
Leren van schermtijd
Toch houdt het niet in dat kinderen helemaal niets kunnen leren van beeldschermen. Zo kunnen kinderen (ondanks dat ze misschien niet alles meekrijgen) zeker plezier aan het schermpje beleven. Ook kunnen ze het idee van klanken, muziek of dansjes krijgen. Iets wat kan bijdragen aan de emotionele ontwikkeling en het taalgevoel van kinderen.
Net als bij het voorlezen van prentenboeken, is het aan te raden dat ouders hun kinderen helpen bij het volgen van het verhaal op het scherm.
Je kunt je kind helpen door:
- de dingen die in beeld zijn te benoemen. Dit bevordert de taalontwikkeling van kinderen.
- je eigen emoties te tonen, zoals blijdschap en enthousiasme. Je peuter leert zo hoe het zich kan voelen bij het bekijken van filmpjes of het spelen van een spelletje.
- je kind te laten raden wat er gaan gebeuren. Hiermee stimuleer je jouw kind om goed op te letten en actief na te denken.
- in te schatten wanneer je kind genoeg gezien heeft en samen af te sluiten. Vaak merk je al aan je kind dat het ‘vol’ zit of afgeleid is. Sluit dan samen het schermpje af, zodat je kind ook zelf leert aanvoelen wanneer het genoeg heeft van de schermtijd.
Wat is een goede schermtijd voor peuters?
Het officiële advies van Amerikaanse kinderartsen (dat door veel landen wordt overgenomen) is: laat kinderen tot 3 jaar zo weinig mogelijk met beeldschermen spelen. Het liefst helemaal niet. Bouw dit vanaf 3 jaar tot de leeftijd van 5 jaar op naar maximaal 1 uur schermtijd per dag.
Het advies van Opvoeden.nl voor kinderen van 2 tot 4 jaar is: 5 à 10 minuten schermtijd per keer en maximaal 30 minuten per dag.
Zorg dat je kind echt maximaal 15 minuten achter elkaar met een scherm bezig is. Het lijkt alsof je kind gemakkelijk langer bezig kan zijn met een tablet, maar de echte concentratie duurt maar een kwartier. Daarna komt het kind in een soort trance, waarbij het juist niet meer hoeft na te denken.
Welke apps en filmpjes passen bij peuters?
Professor Dr. Peter Nikken zegt hier in het boek ‘de Schermwijzer’ over:
“Alleen al in de App Store en Playstore staan tienduizen apps voor jonge kinderen en hun ouders. Heel veel apps zouden leerzaam, educatief of goed voor de sociale ontwikkeling zijn. Vaak moeten zulke claims met een korreltje zout genomen worden.
De meerderheid van de apps zijn niet ontwikkeld volgens een lesprogramma of op advies van ontwikkelingspsychologen. ‘Leerzaam’ is dus eerder een marketingtruc om ouders te verleiden.”
Waar let je op bij goede apps voor peuters?
Peuters zitten nog volop in de ontwikkeling: leren praten, motoriek ontwikkelen en zindelijk worden zijn maar een paar voorbeelden om te noemen.
Daarnaast hebben ze nog geen lange focustijd. Als ouder praat je waarschijnlijk ook in simpele, korte zinnen om je kind iets duidelijk te maken. Toch?
Daarom let je bij het uitzoeken van geschikte apps op:
- Simpel: filmpjes en apps moeten simpel zijn. Heldere kleuren, eenvoudige teksten en simpele verhaallijnen zijn een enorme pré.
- Herkenbaar hoofdpersoon: peuters associëren zich vaak met andere jonge kinderen, poppen of dieren.
- Rust: snelle beeldwisselingen en filmpjes met veel pratende figuren kunnen ervoor zorgen dat je peuter afhaakt of overprikkelt raakt.
- Uitdaging: apps waarbij kinderen moeten nadenken, voordat ze op iets klikken heeft de voorkeur boven apps waarbij ze steeds dezelfde handeling moeten uitvoeren voor hetzelfde resultaat.
5x Geschikte apps voor peuters
Een paar aanraders zijn:
Squla: Dit is een betaalde, leerzame app voor kinderen van 3 tot 12 jaar om op eigen niveau spelenderwijs te oefenen met letters, cijfers en de wereld. Deze app wordt ook tijdens het onderwijs op veel basisscholen gebruikt. Peuters kunnen Squla op het laagste niveau spelen als voorbereiding op de basisschool.
YouTube Kids: Kindervariant van YouTube waarbij je specifiek kunt instellen welke filmpjes te kind kan zien en vooral ook: welke niet.
- Peppa Pig Verfdoos: Gratis app zonder reclame waarbij je kunt schilderen, tekenen en stempelen met het bekende biggetje en haar broertje.
- Superchill: Met deze app kun je kindermeditaties, verhaaltjes en yoga oefeningen volgen met je kind. Met als doel ze te helpen ontprikkelen en te laten ontspannen.
- DUPLO Trains: Onze dochter heeft als cadeau voor haar verjaardag een DUPLO treinenset gekregen. Met deze gratis app kun je deze besturen en leuke spelletjes spelen. Als je de treinenset niet hebt kun je het ook gebruiken om alleen de spelletjes te spelen. Leuk!
Schermtijd voor peuters: Hoe pakken wij het aan?
Onze kleine madam wil – net als bij alle andere dingen om haar heen – weten wat het is en op ontdekkingstocht. En ook de smartphone hoort een stukje bij haar ontwikkeling, vind ik.
Bovendien: door het haar niet te verbieden, wordt het op den duur minder interessant. Hoop ik.
Ik bied de smartphone niet actief aan. Ze mag ermee te spelen, maar er zijn wel restricties.
Oude smartphone wordt kindermobieltje
Omdat ik onlangs een nieuwe smartphone heb gekocht, heb ik mijn oude smartphone omgetoverd naar een ‘kindermobieltje’ met behulp van een speciale app.
Dit is het enige schermpje in huis waar onze dochter zelfstandig mee mag spelen.
Lees ook eens dit artikel op mijn website: Zo maak je van je Oude Smartphone een Kindertablet
Kindertablet: veilig alternatief
Heb je geen oude smartphone in de lade liggen. Dan kun je ook kiezen om een speciale kindertablet te kopen natuurlijk.
Een hele populaire is deze DEPLAY kindertablet, die uitgeroepen is tot Beste Kindertablet.
Niet verbieden, ook geen verslaving aanmoedigen
Al met al wil ik mijn dochter de smartphone niet verbieden, maar ik wil ook niet dat ze als een mobiele junkie alleen maar naar het schermpje wil kijken.
Juist in deze tijd vind ik offline zijn en lekker spelen met leuk speelgoed zonder schermpjes heel belangrijk. Hopelijk pakken we het op deze manier goed aan voor haar. De toekomst zal het uitwijzen.
👇 Lees meer over digitale opvoeding & peuters:
Dit blog bevat geen samenwerking met een bedrijf.
Bronvermelding: Bij het schrijven van dit artikel heb ik informatie verwerkt van de website Mediasmarties.nl en het boek ‘de Schermwijzer‘.
20 gedachten over “Schermtijd peuter: wat is gezond en hoe pak je dat aan?”
Soms vind ik die smartphones en tablets een echte pest. Ik, heb 2 pubers en we hebben er zo vaak discussie over…
Zo, ik vind de adviezen alsnog wel erg lang hoor.. Ik heb geen kinderen, maar als ik kijk hoelang de kinderen uit mijn klas bijvoorbeeld computerspelletjes kunnen spelen of tv kijken, vind ik dat wel schokkend hoor. Toch komen we er op de een of andere manier niet helemaal meer onderuit denk ik.
Omg echt zo lang??!!! Mijn kinderen zijn ouder en hadden geen smartphone of iPad o.d toen ze nog peuter waren. Ik ben ergens wel erg blij dat ze er net voor waren. Al halen ze het nu wel in als tieners hoor haha
Hier ook is de smartphone in …verbieden is niet mogelijk maar het gebruik beperken wel.Regelmatig download ik ook educatieve spelletjes zodat ze iets nuttig kunnen leren.
Die kidszone lijkt me ideaal! Ook fijn dat er nu Youtube voor kids is trouwens. Ik heb nog geen kinderen, maar aangezien ik een online webshop heb, wil ik wel uitkijken met evt kinderen in de toekomst. Ik wil een goed voorbeeld zijn. Dus niet dat mama zelf uren per dag naar een scherm staart.
Als peuters gingen ze nog niet op de smartphone of tablet, maar hadden we dit wel met de televisie. Het liefst keken ze de hele dag. Wat jij al zegt, duidelijke afspraken maken is ook op die leeftijd belangrijk.
Goede tips! 3 uur is toch mega lang? Ik zou ook niet willen dat kinderen aan mijn mobiel zouden zitten als ik een ouder was.
Persoonlijk vind ik dat een peuter de telefoon wel kan missen, er zijn genoeg andere manieren om ze te laten vermaken. Ik kwam pas in aanraking met een mobieltje toen ik naar de brugklas ging.
Liefs,
Elles
Bizar hoe de tijden veranderd zijn. Ik was blij met Paint op de Windows 95 haha.
Ik vind het ook lastig, toen mijn kinderen nog klein waren waren er nog geen smartphones, dus ik heb er geen ervaring mee. Denk wel dat het heel belangrijk is je kind smart op te voeden met het gebruik van de smartphone en dat je dan vooral let op de schermtijd en welke apps geschikt zijn of niet. Grenzen aangeven lijst me essentieel!
Lastig hoor, want je ziet het tegenwoordig overal en ook op scholen is het heel gebruikelijk, dus ik begrijp best dat een kind daarin mee wil doen, maar het is denk ik heel verstandig om daar duidelijke afspraken over te maken zodat het gebruik niet te erg wordt.
Een uur per dag vind ik heel realistisch. Het neemt met de jaren toch wel toe, haha.
Handig dat je alleen apps het geïnstalleerd welke je dochter mag gebruiken. Al kan ik mij goed indenken dat ze een keer doorkrijgt hoe het werkt. Niet?
Dat is inderdaad best lang! Toen ik zo jong was bestond de smartphone nog niet. Ik kreeg mijn eerste mobieltje (bellen en smsen, meer kon je er niet mee) op mijn 13e.
Ik ben nog van de draaischijf tijd. Mijn eerste mobiel, was ik halverwege de 20, een echte koelkast. Vroeger zij je hallo, tegenwoordig koptelefoon en mobiel. Het is onpersoonlijker geworden en dat is jammer. Goed dat je hier bewust mee omgaat.
Ik vind dit een prachtig voorbeeld dat je als ouder steeds nieuwe opvoedingsvraagstukken krijgt. Peuters en mobieltjes, dat is een combinatie die in mijn hoofd helemaal niet aan de orde zou moeten zijn namelijk. Maar misschien loop ik al wel weer achter : )
Het is belangrijk om hier goede regels over te hebben, die ook voor de kinderen helder zijn. Ik kreeg een telefoon toen ik 12 was haha, tijden veranderen.
Wat vroeger krant en tv was, is nu de tablet/ mobiel. Dat kinderen mobiel vaardig zijn is alleen maar goed, maar mobiel/ tablet moet niet enige hoofdbron zijn waarmee ze zichkunnen vermaken
Tijdens veranderen echt. Ik had pas op mijn 12 een gsm!
Ik vind kinderen met een mobieltje gewoon niks ook al hoort het bij de moderne tijd. Ik vind dat ze daardoor een groot deel van contact missen. De manier waarop jullie het doen vind ik wel slim want zo is het eigenlijk het zelfde als je kind een uurtje voor de tv zetten.
hier waren de kids 5 en 6 toen ze een telefoon hadden. wij vonden het toen al belangrijk dat als ze in de straat aan het spelen waren en ze gingen bij vriendje of vriendinnetje spelen dat ze dat even melden en dat wij ze altijd konden bereiken. en dat wij ze konden bereiken als er wat met mij aan de hand zou zijn. echt schermtijd hebben wij hier niet gehad maar hier zaten ze ook niet uren achter de pc of ipad
Reacties zijn gesloten.