voeding 1 tot 3 jaar

Kind & Voeding: Tips en adviezen voor ukkies van 1 tot 3 jaar

Onze kleine madam wordt overmorgen alweer één jaar. Wat vliegt de tijd toch! Wat gaat er nu weer veranderen aan haar leefstijl qua voeding? Zoals ik al eerder aangaf, vind ik de adviezen van het Voedingscentrum Nederland een interessante leidraad. Maar de informatie staat naar mijn idee erg onoverzichtelijk aangegeven op hun website. Daarom verzamel ik nu ook weer alle informatie per leeftijdscategorie overzichtelijk op één pagina. Voorheen deed ik dat al voor baby’s van 4 tot 6 maanden, baby’s van 6 tot 8 maanden en baby’s van 8 tot 12 maanden. En nu dus voor ukkies van 1 tot 3 jaar.

Wij gebruiken zelf de adviezen van het Voedingscentrum trouwens als handvaten, maar bepalen uiteindelijk zelf hoe we ons ukkie opvoeden en eten geven. Door het één en ander uit te proberen en te kijken hoe onze kleine madam hier op reageert. Hieronder vind je de meest belangrijke adviezen over voeding voor ukkies van 1 tot 3 jaar op een rij:

Drinken: Water, thee en melk

In dranken is er veel keus, maar de basis is simpel: water is de beste dorstlesser. Daarnaast is thee een goed alternatief. Elke dag heeft je kind ongeveer 5 tot 7 bekertjes drinken nodig (ongeveer 1 liter), dat is inclusief 2 bekertjes melk. 

Sap, diksap, limonade en frisdrank kun je beter niet geven. Er zitten wel 2 tot 5 klontjes suiker in één glas. In light-frisdrank zit geen suiker, maar het zorgt er alsnog voor dat je kind went aan een zoete smaak. Bovendien tast het zuur in (light) frisdrank het tandglazuur aan. 

Van opvolgmelk naar gewone melk

Vanaf 1 jaar kun je gewone melk geven in plaats van opvolgmelk. Als je het idee hebt dat je kind aan de smaak moet wennen kun je het eerst half om half mengen. Geleidelijk geef je steeds meer gewone melk en bouw je de opvolgmelk af.

Van melk heeft je kind 2 bekertjes (=300 ml) nodig. Melk is vooral belangrijk door de calcium en de vitamines B2 en B12 die er in zitten. Kinderen hebben deze voedingsstoffen hard nodig om te kunnen groeien. Kies het liefste de halfvolle of magere varianten. Verse en houdbare melk kan allebei. Karnemelk is ook een goede keuze. 

In plaats van melk kun je ook halfvolle-, of magere yoghurt, magere kwark of magere vla geven, bijvoorbeeld als toetje. Voor kinderen met een koemelkallergie zijn sojadranken met toegevoegd calcium en vitamine B12 een alternatief. 

Beter niet eten

De dreumes of peuter mag vrijwel alles eten wat jij ook eet, maar er zijn een paar producten die je beter nog niet kunt geven:

  • Rauwe vis en rauw vlees, of producten met rauwe melk of ei. Daar kunnen schadelijke bacteriën inzitten, waar jonge kinderen gevoeliger voor zijn.
  • Producten met veel zout, zoals vleeswaren, kant-en-klare sauzen en snacks. De nieren van kinderen kunnen dat nog niet goed verwerken. Teveel kan snel schadelijk zijn voor hen. Hoe zorg je dat je kind minder zout binnenkrijgt? Voeg zelf geen zout toe aan je eten en kies in de winkel voor producten met weinig zout. In een potje groenten zit bijvoorbeeld vaak zout, maar in diepvriesgroente en verse groente niet.
  • Gewone kaas bevat relatief veel verzadigd vet en zout. Dat kunnen de niertjes nog niet verwerken. Je kunt beter kiezen voor een soort met weinig of minder zout, zoals mozzarella, zuivelspread of hüttenkäse.
  • Smeerleverworst en paté bevatten veel vitamine A. Dat kan schadelijk zijn voor jonge kinderen. 

Brood als ontbijt en lunch

Je kind eet ongeveer 2 tot 3 boterhammen per dag, meestal verdeeld over het ontbijt en de lunch. Brood heeft je kind nodig om bijvoorbeeld genoeg koolhydraten, eiwitten, vezels, jodium, B-vitamines en ijzer binnen te krijgen. Volkorenbrood en bruinbrood zijn de gezondste keuzes. Daarin zitten lekker veel vezels voor een goede darmwerking en spijsvertering. 

Je kunt brood afwisselen met een keer havermout, muesli en andere volkoren ontbijtgranen zonder toegevoegd suiker en zout. 

Onderstaand beleg kun je dagelijks op brood eten

  • Margarine uit een kuipje op elke boterham.
  • Hartig mager beleg, zoals ei, hüttenkäse en light zuivelspread.
  • Notenpasta en pindakaas met 100% pinda’s of noten, zonder toegevoegd zout of suiker.
  • Vis.
  • Groente en fruit, zoals tomaat, komkommer, paprika, avocado, banaan, appel en aardbei.
  • Vegetarische smeerworst, vleeswaar zoals kipfilet, magere knakworst of een plakje ham (niet rauw! zie kopje ‘Beter niet eten’).
  • Salades op brood zoals komkommersalade of farmersalade.
  • Appelstroop, jam en honing.

Avondeten: Lekker mee eten met de pot

Je dreumes of peuter eet lekker met jou mee. Hetzelfde dus, alleen wel wat minder natuurlijk. Ook een toetje kan erbij horen als afsluiter van de maaltijd. 

Op het bord van je dreumes of peuter ligt elke dag ongeveer:

  • 1 tot 2 opscheplepels groente (50 tot 100 gram)
  • 1 tot 2 opscheplepels aardappelen, couscous, bulgur, volkoren pasta of zilvervliesrijst (50 tot 120 gram) 
  • 50 gram vlees, vis, peulvruchten of vegetarisch product
  • Met 1 eetlepel van het goede onverzadigde vet, zoals bak- en braadvet uit een knijpfles, olie of een klontje zachte margarine uit een kuipje.

Het bordje hoeft niet per se leeg. Bovendien heeft elke dreumes of peuter wel eens een periode waarin het minder trek heeft. Ga niets forceren en straf niet, maar kijk hier voor tips, wanneer je kindje niet wil eten.

Toetje: Fruit en/of zuivel

Misschien geef jij je kind elke dag een toetje, of misschien maar af en toe. Wat je ook doet: of een toetje gezond of ongezond is, ligt helemaal aan wat je geeft.

Het toetje kan bijvoorbeeld ook bijdragen om elke dag de aanbevolen hoeveelheid te halen van 1,5 stuks fruit. Het is gezond en lekker om het fruit bijvoorbeeld te combineren met wat magere yoghurt of kwark. Zo helpt het toetje ook mee om elke dag genoeg melkproducten binnen te krijgen. Een klein schaaltje (50 tot 100 milliliter) en wat fruit is genoeg voor je kind.

Tussendoortjes

Koek, snoep en ijs is al snel veel te veel voor een jong kind. Zelfs de producten die op kinderen gericht zijn, zoals speciale kinderkoekjes. Dus bedenk: snoepen hoeft niet! Geef snoep, koek of een ijsje eerder één keer in de week dan één keer per dag. Bijvoorbeeld op zondag iets te snoepen. En wanneer je iets geeft: hou het dan klein.

Fruit en snackgroenten zijn de beste keuzes voor tussendoor. Denk bijvoorbeeld aan stukjes appel, peer, kiwi, meloen, aardbei, druif en mandarijn. Handige groenten zijn plakjes wortel, schijfjes komkommer, reepjes paprika of gehalveerde snoeptomaatjes. Snijd ze eventueel in stukjes. Geef kinderen onder de 4 jaar ook geen hele noten of pinda’s, hierin kunnen ze zich verslikken. Notenpasta is een beter alternatief.

Een goede richtlijn is maximaal 4 keer per dag een tussendoortje van minder dan 75 kilocalorieën (kcal).

Extra vitamines

Tot 4 jaar heeft je kind elke dag 10 microgram extra vitamine D nodig voor sterke botten en tanden. Je kunt druppels of tabletjes vitamine D kopen bij de apotheek of drogist. 

Andere vitaminetabletten zijn niet nodig. Als je kind gezond en gevarieerd eet krijgt hij genoeg vitamines en mineralen binnen. Bovendien: als je kind vitaminepillen krijgt, bestaat de kans dat hij te veel vitamines en mineralen binnenkrijgt. En voor sommige vitamines kan dat schadelijk zijn, zoals voor vitamine A en foliumzuur.

Samengevat: Wat heeft je kleintje gemiddeld nodig?

Je kunt onderstaande hoeveelheden als leidraad aanhouden. De hoeveelheden zijn hetzelfde voor kinderen van 1 tot 3 jaar. Het laagste getal past meer bij 1 jaar en het hoogste bij 3 jaar. Maar tussen de 1 en 3 jaar kunnen kinderen nogal verschillen in hoe hard ze groeien en hoeveel eetlust ze op een dag hebben. Bij de hoeveelheden gaat het dus echt om een gemiddelde.

 

Bron & foto’s: Voedingscentrum Nederland 8-12-2017

 

15 gedachten over “Kind & Voeding: Tips en adviezen voor ukkies van 1 tot 3 jaar

  1. Wat een leuke, uitgebreide post! Ik vind het ook leuk om te lezen hoe bewust jullie met voeding omgaan. Ik zou mijn kindje ook graag zo gezond mogelijk laten eten. Vooral als ze nog zo klein zijn!
    Wat ik ook leuk vind voor die leeftijd is af en toe een monkey platter voor ze maken :). Zo krijgen ze ongemerkt erg veel voedingsstoffen binnen.

  2. Ik ben heel blij met jouw blog! Alvast een voorbereiding voor als ik kids heb 🙂 Ik leer ze graag aan om met fruit en groentesnacks te snacken ipv snoep. Ben zelf ook niet een snoepert dus van mij zullen ze het niet hebben

  3. Hoi Cynthia,
    Je hebt je echt verdiept in de voeding voor jonge kinderen. Ik heb drie kinderen en zeker bij de eerste wilden we ook zoveel mogelijk volgens de ‘richtlijnen’ eten geven. Maar helaas at onze kleine man enorm slecht (en nog, 7 jaar). Bij de tweede werden we al makkelijker en derde set eigenlijk het beste en ook het gezondste. Eten blijft hier in huis een dingetje.
    Ik vind je blog erg duidelijk en zeker duidelijker dan die van het Voedingscentrum.

  4. Alvast gefeliciteerd! Ik denk dat het vooral belangrijk is om ze vanaf klein af aan met zoveel mogelijk verschillende smaken te laten kennismaken. En ik meen me iets te herinneren over geen honing voor je eerste maar ik weet het niet meer zeker, mijn kids zijn nu alledrie tieners!

  5. Wat een mooie blog, precies wat je zegt voedingscentrum ongeveer als leidraad.
    Gelukkig kunnen we zelf ook nog nadenken 🙂
    Mooie voorbereiding als ikzelf ooit een kindje krijg!

Een reactie plaatsen