Alles over de zoete aardappel (bataat)

Alles over de zoete aardappel (bataat)

Cynthia: “Het is koningsdag. Dus tijd voor een lekkere, feestelijke oranje groente. Ik ben er zelf erg dol op: De zoete aardappel.

En ook al noemen we het een zoete ‘aardappel’; het is eigenlijk helemaal geen aardappel. Het hoort niet – zoals de aardappel – bij de nachtschade familie en smaakt ook heel anders. Lekker zoetig. Toch kun je het goed gebruiken als een gezonde(re) vervanger van de aardappel.

Ik vind het zelf een heerlijke groente om te bakken in de oven of in een pan. Gekookt in blokjes heb ik het ook wel eens gegeten in een salade. Kortom: het is een lekker ding.

Toch is de zoete aardappel nog niet heel erg bekend. Dus heb ik wat websites doorgespit om een leuke introductie te schrijven over deze fijne groente.
Hier is ie dan. Tadaa! De zoete aardappel.”


Wat is het?
De zoete aardappel of bataat
 (Ipomoea batatas) is, anders dan de naam doet vermoeden, geen familie van de aardappel. De zoete aardappel is namelijk een knol.

In Polynesië heet hij kumara. In de Verenigde Staten staat hij traditioneel als yam op het menu voor Thanksgiving Day. De knollen dan worden geschild, gekookt en meestal met kruiden geserveerd als bijgerecht. In Canada zijn frites van zoete aardappel populair, de zogenaamde sweet potato fries. Ook in de Surinaamse keuken wordt de zoete aardappel veel gebruikt. Het staat op de zevende plaats op de lijst van belangrijkste voedselgewassen in de wereld.

Telen van zoete aardappel
De zoete aardappel is een (sub)tropisch gewas en wordt voor het overgrote deel geïmporteerd. Net als de gewone aardappel komt ook de zoete variant voor in Zuid-Amerika. Deze versie was echter op meer plekken bekend. Ook op alle bewoonde eilanden van de Stille Oceaan en Nieuw Zeeland. Daar was de aardappel een bekende groente die alle dagen gegeten werd.

Verschillende soorten
Er bestaan verschillende soorten zoete aardappel. De bekendste is de oranje variant. Er bestaan ook roze, witte en paarse zoete aardappelen. De verschillende zoete aardappelen zijn qua voedingswaarden vrijwel gelijk. Er zijn alleen een paar kleine verschillen.

De oranje zoete aardappel bevat bijvoorbeeld het meeste bètacaroteen. Bètacaroteen is verantwoordelijk voor de levendige kleur aan de aardappel. Het bètacaroteen is belangrijk bij een goed gezichtsvermogen, botten, huid en tandvlees.
De paarse zoete aardappel bevat iets minder bètacaroteen meer juist heel veel anthocyaninen. Dit zijn antioxidanten, dezelfde als die in bosvruchten te vinden zijn. Deze antioxidanten zorgen voor de mooie paarse kleur en helpen mee aan goede cholesterol.

De smaak
De bataat is zoet. Niet zoals honing of fruit, maar het heeft een licht-zoete, kruidige smaak. Het zoete in de bataat komt van de zoetsmakende raffinose die in de koolhydraten voorkomt. De ene zoete aardappel smaakt zoeter dan de andere soort.

Voedingswaarden
De bataat bevat veel voedingsvezels en vitamines. Vitamine A, C en B6 zijn ruim vertegenwoordigd en de zoete aardappel is rijk aan mineralen als calcium, foliumzuur en kalium. Bataat bevat weinig vetten en is vrij van cholesterol. 

De grote hoeveelheid voedingsvezels zorgen voor een trage verbranding van de koolhydraten waardoor je langer een vol gevoel houdt en meer energie hebt.

Zoete aardappel en diabetes type 2
De zoete aardappel bevat in tegenstelling tot de aardappel (die zetmeel bevat) inuline. Inuline verteert langzamer dan zetmeel en is daarom gezonder voor diabetespatiënten. De suikers die je lichaam uit de vezelrijke bataat haalt worden pas verteerd in je dikke darm, en niet zoals de meeste (snelle) suikers in de hoger gelegen spijsverteringsorganen. Dit is mede de reden dat je suikerspiegel niet zo schommelt bij het eten van bataat.

Een andere reden dat mensen met diabetes type 2 baat kunnen hebben bij bataat is dat er in de zoete aardappel stofjes voorkomen die het adiponectine-gehalte kunnen verhogen. Dit eiwithormoon zorgt voor een betere en gereguleerde aanmaak en afbraak van insuline. Het adiponectine-gehalte is bij mensen met diabetes vaak te laag.

Winderigheid
De raffinose in de zoete aardappel kan winderigheid veroorzaken.

Kopen
Veel varianten van de zoete aardappel zijn verkrijgbaar in toko’s en op markten. De witte en oranje variant zijn ook in de supermarkt te koop.

Bij aankoop horen zoete aardappelen stevig, onbeschadigd en vrijwel schoon te zijn. Is de schil verkleurd of zijn er uitlopers? Dan is de zoete aardappel niet meer vers. Koop bij voorkeur kleinere of middelgrote exemplaren.

Bereiden
Rauw in salades: Het klinkt misschien vreemd, maar je kunt de zoete aardappel rauw verwerken in salades. Verwijder dan wel eerst de schil.
Groentesnack: Eet de zoete aardappel eens als groentesnack, bijvoorbeeld rauw in reepjes met een yoghurtdipsaus.
Koken: De zoete aardappelen zijn wat steviger dan de gewone piepers. Kook ze ongeveer 15-20 minuten in water. Dit kan ook in de schil; dan blijven de voedingsstoffen beter behouden. De schil laat na het koken gemakkelijk los indien je die er niet omheen wilt laten zitten. Je kunt ze eventueel in blokjes snijden om de kooktijd te verkorten.
Poffen: Dat gaat prima, bijvoorbeeld op de barbecue. Prik met een vork wat gaatjes in de schil nadat je de bataat goed gewassen hebt. Rol hem in de aluminiumfolie en laat hem lekker garen tussen de gloeiende kooltjes, in ongeveer 30 minuten.
Oven: Je kunt van bataat ook prima frietjes maken, bijvoorbeeld in de oven.
Pureren of stamppot: Als puree geeft vooral de oranje soort een mooie kleur op je bord. Door de puree kun je groenten naar keuze stampen (bijvoorbeeld pompoen) en er een gezonde stamppot van maken.
Babyhapje: Je kunt er een heerlijk groentehapje van maken. Lees hier het recept.

Voor recepten met zoete aardappelen op deze site, klik hier

Bewaren
Je kunt de zoete aardappel het beste bewaren in een donkere droge ruimte van ongeveer 15 graden. Ze blijven dan een week tot 2 weken goed.

Zoete aardappelen kunnen wel tot een paar maanden goed blijven als je ze op de juiste manier bewaart. Volg de volgende instructies om de aardappelen op de beste manier te bewaren.

  1. Wikkel elke zoete aardappel in krantenpapier. Gebruik hier alleen de gave aardappelen voor. De aardappelen mogen beslist geen beurse plekjes of een kapotte schil hebben.
  2. Stop de in kranten gewikkelde aardappelen in een kartonnen doos. Als je er een appel bij doet, zal dit ervoor zorgen dat de aardappelen niet zullen spruiten!
  3. Ze de doos op een koele, donkere en goed geventileerde plek. Een koele plek is rond de 15˚C.

Ook al bewaar je zoete aardappels helemaal zoals het moet, toch kunnen er rotte plekken ontstaan. Vanaf het moment dat je rotte plekken ziet, kan je de aardappel wel weggooien. Helaas heeft het geen zin om alleen de rotte plekken weg te snijden. De smaak van de rotte plek gaat namelijk in heel je aardappel zitten.

Invriezen
Zoete aardappelen blijven tot wel een jaar goed als je ze in de diepvries bewaart. Maar je kunt niet zomaar de zoete aardappel in zijn geheel in de diepvries stoppen. De aardappel moet eerst gekookt worden. Daarna kun je er plakjes van snijden, in een diepvriesbakje doen en in de diepvries bewaren.

 

Bronnen:
Wikipedia.nl
Gezondetips.nl
Zoeteaardappel.net
Dezoeteaardappel.nl
Verseoogst.nl

1 gedachte over “Alles over de zoete aardappel (bataat)

Een reactie plaatsen